​Жан-жанулар, төрт түлік мал туралы мақал-мәтелдер

oinet1 2020-10-01 11:46:41

Ат болатын тай саяққа үйір,

Адам болатын бала қонаққа үйір.

***

Қулық (байтал) құлын жанды.

***

Құлындаған биеден, құдықтағы су артылмайды.

***

Саулықтың жасы үлкен,

Қошқардың басы үлкен.

***

Түйе — шудасын,

Жылқы жалын,

Сиыр мүйізін төсейді.

***

Жақсы айғырдың үйірін ат жақтайды.

***

Байтал шауып бәйге алмас.

***

Ел көркі — мал, өзен көркі— тал.

***

Бір түлікке бай болғанша,

Әр түлікке сай бол.

***

Түлік — төлден өседі.

Малы бардың назы бар.

***

Семіздің аяғы сегіз.

***

Малдың жайын баққан білер,

Оттың жайын жаққан білер.

***

Мал жайған малдың жайылғанына тояды.

***

Жоғалып табылған мал олжа,

Ауырып жазылған жан олжа.

***

Мал жуасы — қой,

Аң жуасы — қоян.

***

Мал аяған аттан құр,

Төл аяған ақтан құр.

***

Сауып ішсең мың күндік,

Сойып ішсең бір күндік.

***

Малды қыс құмға,

Жаз шымға айда.

***

Кесімді малға өсім бар.

***

Қарағайға сүйеніп тал өсер,

Басқа сүйеніп мал өсер.

***

Ат аяған жерге қарар,

Құс аяған көкке қарар.

***

Ұлдының ұрты өседі,

Малдың сырты өседі.

***

Бақпаса мал өспейді,

Баптамаса егін өспейді.

***

Алтай баққан арықты,

Бір күн ұрынған өлтірер.

***

Үйірі басқаны ноқта қосар.

***

Жабу астыңда жал қалады,

Жал қалмаса жан қалады.

***

Түзде бұзауы жамырағанның,

Үйде айраны төгілер.

***

Ер қанаты — ат.

***

Ат қадірін білмесең,

Жаяушылық көрерсің.

Ас қадірін білмесең,

Ашаршьшық көрерсің.

***

Үш бие бұлақ басы,

Екі бие ел асы,

Бір бие жоқтың қасы.

***

Жақсы ат жанға серік,

Жақсы ит малға серік.

***

Жақсы ат алдынан сүрінбейді, артынан сүрінеді.

***

Тай атқа жеткізер,

Ат мұратқа жеткізер.

***

Жалғыз аттың пайдасы көп,

Жалғыз ердің айласы көп.

***

Жылқы — малдың патшасы,

Түйе — малдың қасқасы.

***

Теңге тиыннан өсер, :

Жылқы құлыннан өсер.

***

Жолға салсаң — жорға,

Жонға салсаң - жүйрік.

***

Атының сыры иесіне мәлім.

***

Алдыңғы айылдың батқанын,

Иесі білмес ат білер.

***

Арық атқа қамшы ауыр.

***

Жақсы атқа бір қамшы,

Жаман атқа мың қамшы.

***

Жалғыз шапқан ат жүйрік.

***

Жаман жасаққа жарамайды,

Желінсау қосаққа жарамайды.

***

Қара арғымақ арыса,

Қарға адым жер мұң болар.

***

Тістейтін жылқы тісін көрсетпес.

***

Көбең мініс көтермейді,

Мәстек жүріс көтермейді.

***

Қасқа айғырдың баласы төбел туады.

***

Аттың бәрі тұлпар болмас,

Құстың бәрі сұңқар болмас.

***

Атты ақысын жаяуға жібермейді.

***

Ат сүрінбей жер танымас,

Ер сүрінбей ел танымас.

***

Тай тулап үйірінен шықпас.

***

Құрық тимес құлын жоқ,

Қырықтың тимес қозы жоқ.

***

Жылқыны шұбырған тауысар,

Етті қуырған тауысар.

***

Арық атқа қамшы үйір,

Жыртық үйге тамшы үйір.

***

Атсыздың атасының құны кетеді.

***

Жақсы аттың тісін ашпа.

***

Жылқыны бөгелек аздырар,

Ешкіні кебенек аздырар.

***

Көшің көрнекті болсын десең,

Көлігің күтімді болсын.

***

Жылқының етін жесең тісіңе кіреді,

Жемесең түсіңе кіреді.

***

Арықты мінгенше аяғыңа мін.

***

Аттың аты үлкен,

Түйенің табаны үлкен.

***

Ат шаппайды, бап шабады.

***

Жорытар аттың тоғы игі.

***

Саумал ішсең, қымыз жоқ,

Байтал мінсең, құлын жоқ.

***

Күйсіз көлік жүгірмес.

***

Атты күнде мінсең — тулақ,

Аптада мінсең - қунақ,

Айына мінсең — ат,

Жылына мінсең — тұлпар.

***

Түйе баласы төре баласы.

***

Түйе байлық, жылқы мырзалық.

***

Көтерем деп түйеден безбе,

Салтанатың емес пе,

Тебеген деп биеден безбе,

Қос қанатың емес пе.

***

Тайдың мінгені білінбес,

Баланың жүгіргені білінбес.

***

Қоныс ақысын түйе қайтарады.

***

Түйе өлген жерде жүк қалады.

***

Нар ботасын қарпып сүйеді.

***

Ақсақ түйенің аузына,

Жел айдаған қаңбақ түсер.

***

Түйе қашып жүктен құтылмас.

***

Түйені жел шайқаса,

Ешкіні көктен табарсың.

***

Түйенің үлкені көпірден таяқ жер.

***

Жебір түйе жабуын жер.

***

Малды бақсаң қойды бақ,

Май кетпейді шарадан.

Ит асырасаң сырттаннан,

Қой бермейді қорадан.

***

Қойдың сүті - қорғасын.

***

Қойдың іші - береке,

Жылқының іші — мереке.

***

Ешкі сойғанның екі малы бар:

Мүйізі пышағына сап,

Терісі балаңа жарғақ.

***

Тоқсан қабат торқадан,

Тоқтышағым терісі артық.

***

Семіздікті қой көтереді.

***

Ешкіні құдай ұрарында,

Қойшының таяғына сүйкенер.

***

Күн батса қойға соқпақ табылады.

***

Кәрі қойдың басы піскенше,

Тоқты қойдың басының арсасы шығады.

***

Ақсақ қой жатып семіреді.

***

Ақсақ қой түстен кейін маңырайды.

***

Тоқты күз болмай,

Қойға қосылмайды.

***

Қой семізі қойшыдан.

***

Қой тілегі - амандық,

Бөрі тілегі - жамандық.

***

Сүтсіз қой маңырауық.

***

Өгіз өлгенше өседі.

***

Сиыр су ішкенде,

Бұзау мұз жалайды.

***

Сиыр сауған шөлдемес.

***

Бас білген өгізге,

«Өк» деген өлімнің қарабасы.

***

Сүзеген сиырға құдай мүйіз бермейді.

***

Сиыр өз тілінен қыршаңқы болады.

***

Есектің еті арам, күші адал.

***

Есек барға саналса да,

Малға саналмайды.

***

Есектің жүгі жеңіл болса,

Жатаған болады.

***

Есек мінген еңбегін мінер.

***

Есек мінген ат сұрамайды,

Балық жеген ет сұрамайды.

***

Қой егіз туса, шөп басы айыр шығады.

***

Түйенің тынығаны жапырақ,

***

Малды іріктемесең, тұқымы азады,

Қонысты жаңаламасаң, өрісі тозады.

***

Ай-айдың аты басқа,

Аяқты малдың өрісі басқа.

***

Жылқының көркі құйрық,

Үйдің көркі мүлік.

***

Тағасының күмісіне мақтанба,

Атыңның жүрісіне мақтан.

***

Өріске мал жарасады, Атқа жал жарасады.

Отан, туған жер туралы мақал-мәтелдер
Айдарға кіру
Сәйкес тақырыптар
Көтерілу